Pages

'ब्याड ब्वाइ'

Wednesday, July 9, 2014

टोकाई नं.१नोभेम्बर, २०१० : डच क्लब आयक्सबाट लिगमा खेल्दा पीएसभी आइन्होभेनका मिडफिल्डर ओटमर बाकलको काँध टोकेको ।
कारबाही : ७ खेलमा प्रतिबन्ध ।
टोकाई नं.२अप्रिल, २०१३ : लिभरपुलबाट खेल्दा इङलिस पि्रमयिर लिगमा चेल्सीका डिफेन्डर ब्रानिस्लाभ इभानोभिचको हात टोकेको ।
कारबाही : १० खेलमा प्रतिबन्ध ।
टोकाई नं.३
 जुन, २०१४ : उरुग्वेबाट विश्वकप खेल्दा इटालीका डिफेन्डर जर्जियो चेलिनीको काँध टोकेको ।
कारबाही : नौ खेल र चार महिना प्रतिबन्ध एवम् १ लाख १२ हजार डलर जरिबाना ।

यी तीन उदाहरणले उरुग्वेका फरवार्ड लुईस सुआरेज कतिसम्म बदमास हुन् भन्नै छर्लङ्गै पार्छ । उनी जति बदनाम छन्, जति बदनाम छन्, ठीक उल्टो उत्तिकै उत्कृष्ट खेलाडी पनि हुन् । त्यसैले त ठूलै चुनौती लिएर स्पेनी महारथीहरु रियल म्याड्रिड र बार्सिलोना उनलाई भित्र्याउन आतुर छन् ।



चोटमुक्त हुदै एक महिनापछि मैदान फर्केको पहिलो खेलमै इङल्यान्डविरुद्ध २-१ को जितमा दुवै गोल गरेर सुआरेज हिरो भएका थिए । त्यो खेल र इङलिस पि्रमियर लिगमा पछिल्लो सिजनको मूल्यांकन गर्ने हो भने उनी अहिले विश्व फुटबलकै सर्बोत्कृष्ट फरवार्ड हुन् । मैदानमा उनको उपस्थिति नै उत्कृष्ट डिफेन्सलाई तर्साउन काफी हुन्छ । इटालियन प्रशिक्ष्ाक सिजर प्रान्डेलीले मंगलबार सुआरेजलाई रोक्न डिफेन्डर जर्जियो चेलिनी खटाएका थिए । चेलिनीले सुआरेजलाई खासै चल्न दिएका थिएनन् । पाएका केहि अवसरमा पनि सुआरेजको खेल स्वभाविक लयमा थिएन ।

नकआउट प्रवेशको लागि निर्णायक खेल ८० औं मिनेटमा पुगेको थियो । स्टाडियो डास डुनास नाटलमा चेलिनी र सुआरेज बल हेडद्वारा प्रहार गर्ने प्रयासमा उफ्रिएलगत्तै मैदानमा ढले । सुआरेजले दाँत छामे भने चेलिनी टि-सर्ट तानेर बाँया काँध देखाउँदै रेफ्रितिर दौडिए । तर, मेक्सिकन रेफ्रि मार्को रोडि्रग्वेजले कुनै मतलब गरेनन् । त्यसको अर्को मिनेटमै डिएगो गोडिनले गोल गरेर उरुग्वेलाई १-० को अग्रता दिलाए । उरुग्वेलाई त्यही गोलले अन्तिम १६ मा पुर्‍यायो ।

तर, गोडिनको गोलभन्दा सुआरेजको टोकाई खुबै चर्चामा छ । चेलिनीको काँध आफ्नो दाँतमा ठोक्किन आएको सुआरेजको दाबी छ । तर, रेफ्रिले नदेखेको त्यो टोकाई टेलिभिजनले बारम्बार देखाइरहेका छन् । सुआरेजका ५ दाँतको दागयुक्त चेलिनीको काँधको तस्बिर मिडियामा प्रशस्तै छाएको छ । सोसल मिडियामा उनकै हर्कतको चर्चा छ । यसले फेरि एकपल्ट सुआरेज बदनाम कहलिएका छन् । सुआरेज विपक्षी खेलाडीलाई बारम्बार किन टोक्ने गर्छन् त ?

साल्फोर्ड युनिभर्सिटीका मनोविज्ञ डा. टोम फसेटको भनाई बीबीसीले लेखेको छ, 'टोकाई नकरात्मक प्रतिक्रिया हो । निरास भएपछि उन (सुआरेज)ले इमोसनल भएर त्यस्तो कार्य गरेका हुन् । योजना अनुसार गरिएको हर्कत् भने होइन ।' गत बर्ष सुआरेजले इभानोभिचको हात टोकेको दृष्यको पनि फसेटले सूक्ष्म अध्ययन गरेका थिए । उनले एक बर्षअघि नै भनेका थिए, 'मानिसमा यस्तो हुन्छ । फरक परिस्थितिमा ५ बर्षभित्र सुआरेजले फेरि यस्तो (टोकाई) प्रतिक्रिया जनाउनेछन् ।'

पाँच बर्ष होइन, १४ महिनापछि नै फेरि उस्तै हर्कत गरेर बदनम भएका छन्, सुआरेज । चेलिनीलाई टोकेपछि पनि सुआरेजले सबै किसिमको सहयोग हुदाहुदै त्यस्तो हर्कत् दोहोर्‍याउने फसेटले बताएका छन् । 'मनोविज्ञका केहि सेसनले यस्तो व्यवहारमा परिवर्तन ल्याउँदैन,' उनले भनेका छन् ।

फसेटकै विश्लेषणमा विश्वास गरेकाहरु हुनसक्छन्, जसले सुआरेजले यो विश्वकपमा विपक्षी खेलाडी टोक्ने ठोकुवा गर्दै सट्टेबाजीमा लगानी गरेका थिए । युरोपका सट्टेबजारमा १ सय ५० भन्दा धेरैले सुआरेजले टोक्ने अनुमान गरेर बाजी राखेका थिए । सुआरेज अधैर्य भएपछि अन्तत: उनीहरुले बोलीभन्दा १ सय ७५ गुणा धेरै पैसा हात पारे । सुआरेज भने अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल महासंघ -फिफा) को अनुशासन  कमिटिको निर्णय अनुसार नौ अन्तर्राष्ट्रिय खेल खेलन नपाउने र चार महिना फुटबल गतिविधिमा नै प्रतिबन्धित भएका छन् । साथमा १ लाख १२ हजार डलर जरिबानामा पनि परे ।

केहि पूर्व खेलाडीले सुआरेजलाई त्योभन्दा बढी नै कारबाही गर्नुपर्ने माग गरे । विशेषगरी बेलायती मिडिया र खेलाडीले । सुआरेजकै दुई गोल इङल्यान्डलाई ५६ बर्षपछि विश्वकपको समूह चरणबाटै बाहिर्‍याउन महत्वपूर्ण बन्यो । विश्वकप २०२२ आयोजना गर्ने अवसर नपाएपछि फिफा र उसका अध्यक्ष सेप ब्लाटरप्रति बि्रटिशहरु निक्कै आक्रोशित हुदै आएका छन् । बि्रटिश खेलाडी र मिडियाको त्यो रुप सुआरेजको टोकाईमा पनि देखिदैछ । उरुग्वे फुटबल संघको आरोप पनि त्यही छ ।

तर, जसले जे माग गरेपनि खेलमा प्रयोग गरिएका उच्च प्रविधियुक्त ३४ क्यामराले कैद गरेको दृष्यको आधारमा फिफाले सुआरेजलई कारबाही गरेको हो । उनलाई गरिएको कारबाही ज्यादै कठोर भएको भन्दै डिएगो म्याराडोनाले सुआरेजको काम गर्न पाउने अधिकार खोस्न नहुने बताएका छन् ।

लिभरपुल र इङल्यान्डका पूर्वफरवार्ड माइकल ओवेन निरास भएका छन् । कारण सुआरेजको खेल हेर्न यति लालयित छन् कि उनलाई अरु खेलाडीको खेल त्यति हेर्ने रुचि छैन । इङल्यान्डको प्रोफेसनल फुटबलर्स एसोसिएसनका प्रमुख गोर्डन टेलरले त गत बर्ष नै सुआरेज बर्षको उत्कृष्ट खेलाडी भए भने 'दिक्कलाग्दो' हुने बताएका थिए । तर, २०१३-१४ को सिजन लिभरपुलको लागि उत्कृष्ट खेल्दै सुआरेजले प्रोफेसनल फुटबलर्स एसोसिएसन र फुटबल राइटर्स एसोसिएनबाट बर्षको उत्कृष्ट खेलाडीको अवार्ड जितेका थिए ।

तीन बर्षयता इङलिस क्लब लिभरपुलबाट खेल्दै आएका सुआरेजको बदनामी टोकाईमै सीमित छैन, उनले विश्वकप २०१० को जोहानेसर्गमा जुलाईमा भएको क्वाटरफाइनल खेल सकिन केहि सेकेन्ड बाँकी छंदा घानाका खेलाडीले प्रहार गरेको बल निश्चित गोलकै स्थितिमा पुगेको थियो । तर, सुअरेजले हातले गोल लाइनबाट फर्काइदिए । उनले रातो कार्ड पाए, घानाले पेनाल्टी । त्यो पेनाल्टीमा असमोह जियान चुके । खेल बराबरीमै सकियो र टाइब्रेकरमा उरुग्वे विजयी भयो ।

दक्षिण अफ्रिकामा भएको विश्वकपमा सुआरेज अब्बल खेल पस्कदै ३ गोल गरेका थिए । तर, उनको खेल र गोलभन्दा हातले रोकेको बलका लागि उनी कुख्यात बने । आफूले दुई खेल प्रतिबन्धमा परेपनि आफ्नो टिम उरुग्वेलाई जिताए । तर, घाना भने विश्वकपको सेमिफाइनल पुग्ने पहिलो टिम हुनबाट बञ्चित भयो । त्यसैले सुआरेज हिरो कि भिलेन भन्नेमा ठूलै बहस चल्यो ।

सुआरेजले विपक्षी खेलाडीलाई रंगभेदी दूव्र्यवहार गर्न पनि भ्याइसकेका छन् । उनले डिसेम्बर, २०११ मा म्यानचेस्टर युनाइटेडका प्याट्रिस एभरालाई रंगभेदी दूव्र्यवहार गरेपछि ८ खेलको प्रतिबन्ध र ४० हजार पाउन्ड जरिबाना बेहोरे । गत बर्ष इभानोभिचलाई टोकेपछि समर ट्रान्सफरमा क्लब छाड्ने इच्छा जनाएपछि सुआरेजको लिभरपुलसँग पनि सम्बन्ध चिसिएको थियो ।

लिभरपुलका प्रशिक्षक ब्रान्डन रोजर्सले सुआरेजलाई एक्लै ट्रेनिङ पनि गराए । बच्चालाईजस्तै फकाएर खेलमा फर्काए । रोजर्सले किन यस्तो मेहनत गरेका थिए भने सुआरेजको प्रतिभाबारे उनी जानकार थिए । मिडियामा चर्को आलोचनाको बावजुद सुआरेजले खराब कार्य दोहोर्‍याएका थिएनन् । टोकाईको प्रतिबन्धबाट फर्केपछि दनादन गोल गरे । सर्वत्र उनको प्रशंसा हुन थाल्यो । डिसेम्बर, २०१३ मा लिभरपुलले साढें ४ बर्षको अनुबन्ध प्रस्ताव गर्‍यो, उनले स्वीकारे पनि ।

पि्रमियर लिगमा सर्बाधिक ३१ गोल गरेर सुआरेजले लिभरपुललाई उपविजेता बनाउन मुख्य भूमिका निर्वाह गरे । त्यही प्रदर्शनको मूल्यांकन गर्दै उनलाई अहिले रियल म्याडि्रड र बार्सिलोनाले भित्र्याउन चाहेका छन् । रोजर्सले उनको स्थानान्तरण मूल्य ६ करोड पाउन्डभन्दा धेरै भएको पनि बताइसकेका छन् । तर, चेलिनीलाई टोकेपछि उनको खेल जीवन नै धरापमा परेको छ । अन्तर्राष्ट्रिय खेलमा गरेको हर्कतको परिणाम लिभरपुललाई पनि अप्ठेरो बनाएको छ ।

सुआरेजको अजुरबुबा कालो वर्णका थिए । उनी उरुग्वेको साल्तोमा जन्मिएका हुन् । उनी ७ बर्षको हुदै सुआरेज परिवार राजधानी मोन्टेभिडियो बसाइँ सर्‍यो । मोन्टेभिडियो सरेसँगै उनी अभिभावकसँग अलग्गिएका थिए । सडकमै खेलेर उनले फुटबल कला सिके, विकास गरे । उनले सडक स्वीपरको काम गरेको पनि बताइन्छ । उनका दाई पनि व्यवसायिक फुटबलर हुन् ।

मोन्टेभिडियोको सडकमा सिकेको सीपले अन्तत: स्थानीय क्लब नेसनल हुदै सुआरेजलाई युरोपमै पुर्‍यायो । नौ बर्षअघि नेसनल क्लबबाट व्यावसायिक फुटबल करिअर सुरु गरेका उनी २००६ मा डच क्लब ग्रोनिन्गेन पुगेका थिए । एक सिजन ग्रोनिन्गेनमा बसेपछि उनी डच महारथी आयक्समा २०११ सम्म रहे । त्यसपछि लिभरपुल सरेका हुन् । उनले आयक्समा छंदा एकै सिजन ४८ खेलमा ४९ गोल गरेका थिए ।

ब्लुमबर्गले २०१३-१४ का सबैभन्दा प्रभावशाली फुटबलर घोषणा गरिएका उनी दुईपल्टको विश्वकप विजेता उरुग्वेका इतिहासकै सर्बाधिक गोलकर्ता हुन् । ७८ खेलमा ४० गोल गरेका उनी २०११ मा उरुग्वे कोपा अमेरिका च्याम्पियन हुदा सर्बोत्कृष्ट खेलाडी नै चुनिए । तर, २७ बषर्ीय उनका यी सबै उपलब्धि तीन टोकाई, रंगेभेदी दूव्र्यवहार र हातले रोकेको 'गोल'ले छायाँमा धकेलेका छन् ।
मिति: २०७१ असार १७ मा कान्तिपुरको कोसेलीमा प्रकाशित